Suy thận cấp: Cảnh báo về việc tự ý dùng thuốc và thực phẩm chức năng

Suy thận ngày càng trẻ hóa tại Việt Nam do nhiều thói quen sinh hoạt không lành mạnh, đặc biệt là việc tự ý sử dụng thuốc giảm đau và bổ sung thực phẩm chức năng không theo chỉ định y tế.

Theo Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ (Đơn vị Điều trị Ban ngày, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – Cơ sở 3), suy thận cấp không còn là bệnh lý chỉ gặp ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền. Thống kê cho thấy mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 8.000, ca mắc suy thận mới, trong đó 5-10% là người dưới 30 tuổi.

Nguyên nhân và biểu hiện của suy thận cấp

Cử nhân Nguyễn Thị Thu Hằng (Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3) cho biết, suy thận cấp thường diễn ra âm thầm, không có biểu hiện rõ ràng, nhưng tiến triển rất nhanh chỉ sau vài giờ hoặc vài ngày, gây suy giảm chức năng thận đột ngột và có thể nguy hiểm đến tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Các triệu chứng đáng chú ý của suy thận cấp bao gồm: giảm lượng nước tiểu, buồn ngủ quá mức, mệt mỏi, kém ăn, buồn nôn dai dẳng, sụt cân, ngứa ngáy, phù mắt cá chân và bàn chân, khó thở không rõ nguyên nhân, đau ngực, co rút cơ (đặc biệt ở chân), co giật, hôn mê và thiếu máu.

Những thói quen làm tăng nguy cơ suy thận

Các chuyên gia cảnh báo một số thói quen sau đây làm tăng nguy cơ suy thận:

• Tự ý sử dụng thuốc giảm đau như Aspirin, ibuprofen và naproxen hoặc kháng sinh như nhóm cephalosporin, quinolon mà không có chỉ định của bác sĩ
• Lạm dụng thuốc kháng sinh, thực phẩm chức năng, thực phẩm giảm cân không theo hướng dẫn y tế
• Không uống đủ nước hàng ngày
• Kiểm soát kém các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đường huyết cao
• Tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhiều chất béo, protein, kali và muối
• Ít vận động thể lực, tăng cân quá mức
• Sử dụng nhiều thuốc lá, nước ngọt, rượu bia
• Không kiểm tra sức khỏe định kỳ
• Căng thẳng và thức khuya thường xuyên

Giải pháp phòng ngừa suy thận cấp

Bác sĩ Vũ khuyến nghị một số thay đổi tích cực để phòng ngừa suy thận cấp:

Về chế độ ăn uống: Hạn chế tiêu thụ muối và đường, tăng cường rau củ quả và thực phẩm giàu chất xơ, uống đủ 2-3 lít nước mỗi ngày, đặc biệt trong những ngày nắng nóng hoặc khi vận động nhiều. Nên ưu tiên thực phẩm tươi sống thay vì đồ ăn chế biến sẵn. Hạn chế sử dụng thuốc lá, nước ngọt và đồ uống có cồn.

Về lối sống: Duy trì hoạt động thể lực đều đặn, dành ít nhất 30 phút mỗi ngày cho các hoạt động thể dục như đi bộ, chạy bộ, tập gym hoặc yoga. Kiểm soát cân nặng để giảm nguy cơ tiến triển của các bệnh lý nền. Tránh sử dụng thuốc kháng sinh, kháng viêm không kê đơn hoặc thuốc không rõ nguồn gốc. Duy trì tinh thần thoải mái và giảm căng thẳng.

Ngoài ra, cần kiểm tra sức khỏe định kỳ, bao gồm kiểm tra nước tiểu, huyết áp, đường huyết và chức năng thận.

Cử nhân điều dưỡng Thu Hằng nhấn mạnh việc cần tham khảo ý kiến bác sĩ khi có các vấn đề về sức khỏe, đặc biệt là khi sử dụng các loại thuốc có nguy cơ gây suy thận. Người dân cũng cần hiểu rõ các triệu chứng của suy thận cấp và đến cơ sở y tế ngay khi phát hiện những dấu hiệu bất thường.